POESIE … De stiani
Sergio Iob da Cuneo e la so poesia “Stiani”, dal liber Nonesarie la è propi ecezional, se la lez tuta d’un flà, con gran pasion e na grant amirazion par i tempi pasadi, canche se cogneva laorar semper, not e dì, spezie en ciampagna, magnar en presa vergot che le parezava le so feune, ma semper le stese robe, parchè auter no se podeva far, né pretender. El Sergio el descriu la vita dei contadini dei secoi pasadi, prima amò che mi me recordas con grant amirazion, ma ancia con na tristeza a pensar come i viveva i nosi “antenati”. Ma de segur el laoro potente e senza paze l’è servì a render en puec men fadigiosa e en puec men disumana la vita dei tempi moderni.
Forse el dis el poeta en sbaglià e esazerà a voler far masa e en ancia zapà el “stress”, el sfinimento. E belisime le descrizion che el Sergio Iob el fà dela vita de sti ani, canche la zent, ma spezie i ouni, i laorava senza … e tut a man, parchè alora no gera né tratori né motori. Brao l’è el poeta canche el descriu entena belisima strofa, … el scriu l’interpretazion de la vita de ades, del sistema de laoro, che el fa perder i contati umani e le relazion cola zent: chesta si l’è na nota vera … Entel confront col sistema de vita de sti ani, endoche gera almen en minimo de umanità, forse gen da aprezar chela io umanità, parchè ades no ge propi en segn de raporti umani; e belisima la conclusion dela poesia: …e alor no stente a dir che sti ani: “forsi aven sbaglià… cater babani” (cioè pori laori).

Stiani Sergio Iob
I era propri andè stiani
No i seva angot,
l’era propri cater babani,
pensa, ……
i levava cando ciantava al gial
I neva an la stala sideval
i monzeva le vacie
e i parava for le sboiaze
po i neva suaut a far colazion
con na bela micheta
na lugiangia che tegneva fleta
an cartin de bon gropel
e poi i latava ancia ‘l vedel.
Coi cospi anlociadi
i neva an tei pradi
i bateva la fauz
an bel colp de preda
e via con n’antana
che la era na meda.
La ciampana mezana sonava mez di
che tuti i sentiva fin zo al ri
alora a peoti plan plan a ciasa i neva,
e la taola sgangherada
la era sempre parezada
polenta e salzize,an tociet de formai
e na bela polsada no la manciava mai!!
Pensa che vita grama,
l’era tut an lambiciar
senza mai poder cambiar…
Ades anvezi no se scherza pù
sona la sveglia e sbalzes su
doccia vibrante, massaggio drenante,
profumo firmà e dopobarba anprofumà
na gran colazion
con le calorie an proporzion
Kellogs korn deidratato
croassan non molto scaldato
an bel cafè decaffeinato
con an cichet de late scremato
an Yogurt a grassi zero
en Kivi intero
an bicer de aca, ma guai dala spina
che magiari la te rovina
se beo la Rocheta, aca benedetta
che fas tanta …dlin …dlin
che anzì sen puliti dentro e belli fuori…
Po vardes al minitelegiornale
che al te conta cater bale
doi menuti de internet
per ciapir se defor l’e fret
e via che nare an l’autostrada
per vadagnarte la zornada.
Chesta si l’e vita vera
an te n’ atimo vegn sera
no g’ e temp mai per polsar
per dormir o per parlar
bisogn corer tut al di
mai fermarse, …ne mi ne ti.
Forsi forsi aven sbaglià
de segur esagerà
scasi tuti, ormai despes
i vegn zapadi dallo Stress.
E alor no stente a dir che stiani
l’era propri cater babani!
La Reverenda Suor Anna Coser de Romal, la mancia dai so 11 ani ma la è semper stada afezionada al so paes. Ela l’à già semper abù na grant ispirazion par la poesia, ma pu de tut na gran pasion par Dio, Gesù e la nosa relizion. Finì le scuele elementari, la è nada cole suore Orsoline a Verona: … la maturità al liceo, la laurea en letere e dopo la è deventada… dele Orsoline del convent de Verona. Ancia se la Anna l’à pasà tut la vita en convent, e ensegnà alle scuele superiori come professoressa, la se porta entel cuer e entà memoria la beleza dei ani dela fanciuleza. Canche la niva da Verona a saludar e giatar la so familia, … la mama Amabile, ogni tant me vedeven ancia parchè da pope abitaven vizine, mi entà gran ciasa dei de Dominici, che la era dria el stradon ma el nos papà el diva: “ma che nobili sente se en perdù el de per strada”. Cara Anna, Te ringrazi per la poesia “Per chi, di Romallo, è nato nel 1946” la me fa tornar con la memeria a can che a 8, 10 o 11 ani naven en ciampagna, ma dopo me conzedeven calche zueiet e, no as dementeia ancia le beleze dei pradi (canche eren ale elementari), del’Ozol (el monte sacro dei Reti), dei pomari, dela “festa dei fiori e dei pomi”, “el cuer el ricorda …zelest”, “…e tut el parlava de poesia”, “…e tut l’è stampà enta memoria che la fa luze sul pasà.” Grazie infinite Anna, Te implori tant de tegner viu el nos parlà, ancia se ses stada en gran zità tut la vita, ma can che podeves tornaves al nos amato paes dela Val de Non: Romal.

Per chi, di Romallo, è nato nel 1946 Anna Coser
Zuiaven ai sieseri de teracota
e i tegniven d’acont
en te busace dal gromial.
La strada l’era nosa
e sul muret da l’ort
varda’ da en lillà colorà
staven sentadi zo
a contar le puece machine
a vardar le pecore en fila
o le vace coi ciampaniei lizieri
che le tirava ciari ciargiadi.
El ciampanil segnava ore de festa
e ‘n ta glesia naven ensema
e dopo a scuela.
El gromial neier con coleti blanci
e la maestra “Conta”
che en prima la ne tegniva
calma en stropa
e dopo la maestra Martini
che la ciantava e la ensegnava contenta.
Al asilo eren nadi
dale suore vestide de neier
che le pareva sgolar
sora de noi che geven i gromiai
a quadreti blanci e rosi.
L’ è stà ani bei
el cuer el ricorda
e denter cianta amo el ziel zelest
e l’Ozol che el sta su
tut vert de pini e farsi.
En ti pradi i pomari
i geva i brazi deverti
e festa de fiori e de pomi
sul solar grignava i gerani rosi
e tut el parlava de poesia…
Eren desdot en prima
a otant’ani sen demen
ma tut l’è stampà
en ta memoria
che la fa luze sul pasà.

